Studenten, medewerkers en ondernemers krijgen steeds meer te maken met globalisering. Denk bijvoorbeeld aan de snelle communicatietechnieken of aan de uitbreiding van de Europese Unie naar 27 lidstaten. Vandaag de dag leven we in een Europa waar vrij verkeer een recht is. Bijvoorbeeld het recht om te leren, te werken en te leven in een ander land binnen de Europese Unie.

Leren in een ander land; mobiliteit van studenten
In steeds meer opleidingen zijn internationale componenten waarneembaar. Deze componenten zijn immers van wezenlijk belang voor de beroepspraktijk van alledag. Een deel van de studie of stage in het buitenland volgen. Vroeger was het een uitzonderlijke stap, maar al enige jaren worden op Europees niveau verschillende programma’s ontwikkeld en aangeboden om studenten voor deze keuze te motiveren. In het hoger onderwijs draaien dergelijke initiatieven reeds op volle snelheid, maar ook het middelbaar beroepsonderwijs is in volle ontwikkeling op dit vlak.

Mobiliteit van studenten bevordert in eerste instantie de persoonlijke ontwikkeling van de studenten zelf. Daarnaast spelen kennisuitwisseling, interculturele dialogen en een beter inzicht van andere onderwijssystemen een interessante rol. Binnen de Europese hoger onderwijsruimte (EHEA) is het bevorderen van mobiliteit van studenten dan ook één van de prioriteiten. Studentenmobiliteit draagt bij aan de doelstelling van een leven lang leren en wordt derhalve gefinancierd binnen het Leven Lang Leren programma (LLP) van de overheid.

Mobiliteit van studenten vormt een element binnen verschillende programma’s:

• Erasmus, ter bevordering mobiliteit in het hoger onderwijs;
• Erasmus Mundus, ter bevordering van mobiliteit in het hoger onderwijs met derde landen;
• Comenius, ter bevordering van mobiliteit in het primair en voortgezet onderwijs, evenals de lerarenopleidingen;
• Leonardo da Vinci, ter bevordering van mobiliteit in het middelbaar beroepsonderwijs;
  Grundtvig, ter bevordering van mobiliteit in de volwasseneneducatie.

Studiefinanciering bij mobiliteit
Naast dergelijke programma’s voor studiebeurzen, speelt uiteraard het onderwerp studiefinanciering een belangrijke rol. Eveneens van groot belang zijn de voorwaarden waaronder studenten zich binnen en naar de EHEA kunnen bewegen. Voor de Europese Unie geldt daarbij de richtlijn betreffende de toelating van studenten en onbetaalde trainees.

Studentenmobiliteit wordt tot slot vergemakkelijkt door Europese instrumenten gericht op het wederzijds inzicht in onderwijssystemen, erkenning, kwalificatiekaders en studiepunten en graden.

• ec.europa.eu/eures
• www.euroguidance.net  
• ec.europa.eu/ploteus
• www.eurodesk.org

Werken mobiliteit van arbeidskrachten
Niet alleen het onderwijs ziet steeds meer het belang van leren en werken in het buitenland, maar ook vooral de jongeren op de arbeidsmarkt zien de kansen en het belang van het (tijdelijk) werken en leven in het buitenland. Om de mobiliteit van arbeidskrachten te stimuleren, zijn en worden er tal van initiatieven genomen.
Verschillende voorbeelden en tools hieromtrent zijn te vinden op de website van Eures, het Europees portaal voor beroepsmobiliteit