Welke vormen zijn er?


vmbo
Binnen het vmbo zijn er vier sectoren en vier leerwegen.
De sectoren zijn:

  • Sector Techniek
  • Sector Zorg en welzijn
  • Sector Landbouw
  • Sector Economie


Leerwegen in het vmbo
De leerweg is een manier van leren en bepaalt het instroomniveau in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo).
Op het vmbo kan een keuze gemaakt worden uit vier leerwegen: 

basisberoepsgerichte leerweg
Zeer praktisch ingestelde leerlingen, die bovendien zo snel mogelijk een vak willen uitoefenen, kiezen vaak voor deze leerweg. De basisberoepsgerichte leerweg is de leerweg met de minste theorie. Op school wordt behalve een lesprogramma met algemene vakken een beroepsgericht programma gevolgd van 960 lesuren. De leerling met een diploma voor de basisberoepsgerichte leerweg kan op het mbo instromen in een opleiding op niveau 2.

kaderberoepsgerichte leerweg
Deze leerweg is bestemd voor leerlingen die het liefst kennis opdoen door praktisch bezig te zijn. De leerling met een diploma voor de kaderberoepsgerichte leerweg kan op het mbo instromen in een vakopleiding (niveau 3) of middenkaderopleiding (niveau 4).

gemengde leerweg
Voor leerlingen die weinig moeite hebben met leren, maar zich ook willen oriënteren op beroepen binnen een bepaalde bedrijfstak of sector, is de gemengde leerweg geschikt. Deze leerweg is net als de kaderberoepsgerichte leerweg gericht op doorstroom naar niveau 3 en 4 en bevat naast algemene vakken een beroepsgericht lesprogramma van 320 uur.

theoretische leerweg
De theoretische leerweg is vergelijkbaar met het vroegere mavo-D en kent alleen algemene vakken. Deze leerweg geeft de mogelijkheid door te stromen naar niveau 3 en 4 in het mbo of havo.



De mbo-opleiding kent vier niveaus:
Niveau 1 leidt op tot assistent. Er gelden in beginsel geen toelatingseisen en de opleiding duurt minimaal een 1/2 en maximaal 1 jaar.
Niveau 2 leidt op tot basisberoepsbeoefenaar. De opleiding duurt 2 tot 3 jaar.
Niveau 3 leidt de beroepsbeoefenaar (vakman) naast uitvoerend ook op voor een vaktechnisch aansturende en adviserende rol.
Niveau 4: de beroepsbeoefenaar (vakman of middenkaderfunctionaris) vervult veel verschillende rollen, van uitvoerend tot leidinggevend, van coördinerend tot beleidsbepalend en van begeleidend tot innoverend. Deze opleiding duurt tot 4 jaar. 

Een mbo-opleiding kent twee varianten:
1. De beroepsopleidende leerweg (BOL):
de leerling brengt minimaal 20% en maximaal 60% van de opleiding door in de beroepspraktijk.

2. De beroepsbegeleidende leerweg (BBL):
de leerling brengt minimaal 60% van de opleiding door in de beroepspraktijk.
Voor het praktijkdeel van de opleiding gaat een leerling naar een erkend leerbedrijf.



Het hoger beroepsonderwijs (hbo)
Sinds september 2002 kent het hoger onderwijs in ons land een bachelors-master structuur. Dat wil zeggen dat het onderwijs in twee fasen is ingedeeld, de bachelorsfase en de masterfase.
Een hbo-bacheloropleiding duurt vier jaar en bestaat uit een eenjarige propedeusefase en een bachelorfase (hoofdfase). Hierna kan een afgestudeerde een beroep gaan uitoefenen of een masteropleiding gaan volgen. Dit kan zowel een hbo-master als een wo-master zijn.
Hbo-opleidingen zijn in principe voltijdsopleidingen. Veel hogescholen bieden de opleidingen ook in deeltijd aan of als duale opleiding. De opleiding kan dan met werken worden gecombineerd. Bij duale opleidingen is de werktijd onderdeel van de opleiding.

Om toegelaten te worden tot een hoger beroepsopleiding is een havo diploma of een mbo-4-diploma nodig. Personen die niet aan deze toelatingseisen voldoen en 21 jaar of ouder zijn kunnen door middel van een toelatingsexamen toegang tot het hoger onderwijs verkrijgen. Voor sommige hbo-opleidingen, zoals kunstopleidingen, is altijd een toelatingsexamen verplicht.


Associate degree
Naast de bachelor- en masteropleiding aan het hbo, zijn er nu ook hbo bachelor opleidingen die binnen de opleiding een Associate degree opleiding mogen aanbieden. De Associate degree is een gediplomeerde uitstroom na twee jaar opleiding. In september 2006 startten de eerste opleidingen Associate degree. Inmiddels zijn er drie hogescholen die binnen de opleiding Small Business en Retail Management de Associate degree mogen aanbieden. Dit zijn de Stenden Hogeschool (Leeuwarden), Hogeschool Avans (Den Bosch) en Saxion Hogescholen (Enschede).

De vooropleidingseisen voor een Ad-opleiding zijn in principe gelijk aan de eisen voor de betreffende hbo-bacheloropleiding. Er bestaat een mogelijkheid van een hogere studielast dan 120 studiepunten als dat voor de betreffende arbeidsmarkt nodig is.

Een Ad-programma sluit aan bij de behoefte van de arbeidsmarkt aan personeel met een opleidingsniveau dat ligt tussen mbo-4 en hbo-bachelor. De Ad-opleidingen worden afgesloten met een (nieuwe) wettelijke graad: de Associate degree.
Na een voltooid Ad-traject is het mogelijk door te stromen naar het derde jaar van een bacheloropleiding.